Marieke Mutsaers - Trichilia ABC

Trichilia ABC - Marieke Mutsaers

Producten van het bijenvolk - propolis
Bijengom, kithars

Herkomst

Propolis is samengesteld uit harsen, wassen en gommen die de bijen aan hun pootjes meebrengen van de bomen. De boom gebruikt deze om gaatjes in de bast te dichten en om blad- en bloemknoppen te bedekken met een dun, kleverig laagje. Dit laat geen vocht en lucht door. Zo kunnen ziektes de boom niet binnen en bloemknoppen niet beschimmelen of rotten. Harsen vloeien uit en sluiten de ziektekiemen in. Deze kunnen dan niet meer ademen en vochtopname is onmogelijk. Bacteriën, schimmels, gisten en ook virussen verschrompelen.

Bijen maken onder bijmenging van speeksel en bijenwas van de gehaalde harsen, wassen en gommen propolis of bijengom. Het is bruin, welriekend, kleverig spul. Gaatjes in de wand van het nest, meestal in een korf of kast, worden ermee gedicht, als ware het een holle boom. Ook poetsen zij de broedcellen ermee.

Samenstelling

De gehaalde harsen, gommen en botanische wassen zijn altijd een mengsel van verschillende boomsoorten, die elk hun eigen typische harsen hebben. Daardoor verschilt deze ook per gebied. Potente bestanddelen van propolis zijn: flavonoïden, ferulazuren, harsen en aromatische oliën.

Propolis is bloedzuiverend, balsemend en antibiotisch tegen schimmels, gisten, bacteriën en virussen. Doordat propolis een veelvoudig mengsel is werkt zij over een breed spectrum.

Propolis is huidvriendelijk, balsemend en helend, behalve bij allergie ervoor. De huid wordt dan rood en schilferig. Dit kan een paar dagen tot een week duren.

Onderzoek

Recentelijk is aan een universiteit voor natuurgeneeskunde in Japan (Bijen, maart 2001) de werkzaamheid van ondermeer Nederlandse propolis onderzocht op:

Het opruimen van vrije radicalen
De werking tegen kankercellen
Het beschermend effect op cellen bij schadelijke chemische invloeden.

Toelichting:

Vrije radicalen zijn agressieve verbindingen. Deze ontstaan in het lichaam en kunnen daar schade aanrichten. Het lichaam beschermt zich daartegen door via bepaalde stoffen, zoals vitamines, anthocyanen en carotenoiden, die vrije radicalen op te ruimen. Propolis speelt hierbij ook een rol.

Propolis kan de vermeerdering van kankercellen tegengaan (cytotoxisch effect). Hierbij bleek dat de propolis uit methanol-extract veel beter werkzaam was dan die uit het water-extract. Ook was er verschil in werkzaamheid in propolis uit verschillende landen.

Het beschermend effect van propolis is getest op levercellen van muizen. Hieraan werd een stof toegevoegd die celdood kan veroorzaken. Het schadelijk effect hiervan was minder bij toevoeging van een hoeveelheid propolis-oplossing.

Gebruik

Ruwe propolis wordt volgens de homeopatische bereidingswijze met alcohol (=ethanol) geëxtraheerd, waarbij de zogenaamde oertinctuur wordt gevormd. Deze wordt verwerkt in voedingssupplementen en verzorgingsproducten ofwel verder verdund tot tinctuur. Om in te nemen zijn er kauwbrokjes, capsules, tabletten, hoestdrank, mondwater en tinctuur. De laatste is plakkerig en niet in water oplosbaar. Voor het innemen is het daarom raadzaam deze eerst op een broodkorstje, een suikerklontje of biergistpil te druppelen. Lichte tintcuur (10%) kan wel in een glas water gedruppeld worden.

Propolis wordt gebruikt als natuurlijk antibioticum en weerstandsverhogend middel en ter ondersteuning van antibiotica. Ook bindt propolis vrije radicalen en is daardoor bloedzuiverend. Bij bot- en spierproblemen en slijm-beursontsteking, kan propolis gunstig werken. Voor uitwendig gebruik wordt propolis verwerkt in neusdruppels, hoestdrank, tandpasta, lotion, zalven, crèmes en huidolie, shampoo of skin wash.

Propolisverzorgingsproducten worden gebruikt op wondjes, littekens, ontstekingen, bij spieraandoeningen, tegen eczeem, psoriasis, wratten, schimmel, kalknagels en zwemmerseczeem. Zie de pagina Propolistinctuur voor toepassing bij wratten en schimmelnagels.