©2003-2008
Marieke Mutsaers

Trichilia ABC - Marieke Mutsaers

Apitherapie

Producten van bijen zoals honing, stuifmeel, bijenbrood, koninginnegelei en bijenbroed worden wel als voedsel of als gezondheidsvoeding gegeten. Ook kunnen zij therapeutisch toegepast worden bij een kwaal of ziekte, als huismiddel of geneesmiddel. Propolis en bijengif (in zeer minieme hoeveelheden) kunnen ingenomen worden vanwege hun bijzondere eigenschappen. Zij hebben geen calorische waarde en bevatten nauwelijks eiwitten, vetten en koolhydraten. Het zijn daarom geen echte voedingsmiddelen. Vanwege de vele nuttige stoffen vormen zij wel een aanvulling op de voeding. Daarom worden zij voedingssupplementen genoemd. Alle bijenproducten kunnen ook uitwendig gebruikt worden, als toevoeging, verwerkt in oliën en vetten enzovoort. Bijenwas wordt bijna uitsluitend uitwendig gebruikt en slechts in kleine hoeveelheden als bijproduct gegeten.

Bijenproducten die als grondstof of toevoeging van voedingssupplementen en verzorgingsproducten gebruikt worden zijn:

Honing
Stuifmeel
Bijenbrood
Koninginnegelei
Bijenbroed
Propolis
Bijenwas
Bijengif
Bijen

Voor een goed begrip van een bijenproduct is het nodig te weten hoe de bijen eraan komen, hebben zij het verzameld of zelf gemaakt? Verder, hoe hebben zij het product verwerkt, welke stoffen zijn eraan toegevoegd en hoe is het product gerijpt, geoogst en verder bewerkt door de imker.

Therapeutisch gebruik van producten, nomenclatuur en regelgeving

Het therapeutisch gebruik van bijenproducten wordt apitherapie genoemd, naar de naam Apis van honingbij. Bij inwendig gebruik spreekt men van voedingssupplementen bij uitwendig gebruik van cosmetica, health care of verzorgingsproducten. De kwaliteit wordt gecontroleerd door de Keuringsdienst van Waren volgens de wettelijke regels van het Honingbesluit. Dit is opgenomen in de Warenwet, die in veel bibliotheken geraadpleegd kan worden. Producten die aan de eisen van de wet op de geneesmiddelen voldoen kunnen als medicijn geregistreerd worden, als allopatisch of homeopatisch geneesmiddel. Zij moeten dan voldoen aan eisen van konstante samenstelling, voorspelbare werking, waarvan het onderzoek in 'case studies' gepubliceerd is. De regelgeving hiervoor is in verschillende landen meestal anders, maar binnen de EU wordt er uiteraard aan normalisering gewerkt.

Organisaties

Iemand die mensen behandelt met bijenproducten, al of niet in combinatie met acupressuur, acupunctuur, of met electrotherapie, kan zich apitherapeut noemen. Men kan hiertoe een cursus volgen bij de Deutsche Apitherapie Bund, DAB, of bij de American Apitherapy Society, AAS. Verder zijn er congressen en symposia met als thema apitherapie, bijvoorbeeld van Apimondia, de wereldorganisatie van bijenhoudersverenigingen. Het tweejaarlijkse Apimondia-congres heeft parallel altijd een Api-expo. Ook worden er publicaties uitgegeven door het Apimondia Publishing House in Boekarest, Roemenië.